3 เคล็ดลับ สุขภาพจิตดี คนที่มีสุขภาพจิตดี คือ คนที่มีความคิดยืดหยุ่น ปรับเปลี่ยนความคิดตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้น รู้จักการจัดการอารมณ์และแสดงออกที่เหมาะสม สามารถจัดการความเครียดที่เกิดขึ้นได้ การมีสุขภาพจิตดี ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ หรือโชคช่วยแต่การรู้เคล็ดลับ และนำไปปรับใช้ จะสามารถทำให้คุณมีสุขภาพจิตที่ดีได้ เคล็ดลับสำคัญ 3 อย่าง มีดังนี้ ภาพโดยผู้เขียน 1. การจัดการความคิด ความคิดของคนเรา สามารถเกิดขึ้นอย่าวรวดเร็ว บางครั้งเราเองก็ไม่รู้ตัว เรียกว่า ความคิดอัตโนมัติ (Automatic thought ) ซึ่งส่งผลต่อความรู้สึก หากเรารู้สึกแย่ แสดงว่ากำลังคิดแย่ เป็นไม่ได้ที่เราจะรู้สึกดี ทั้งๆที่คิดแย่ เพราะจะเกิดความขัดแย้งในระดับจิตใต้สำนึก วิธีตรวจสอบความคิด ว่าดีหรือแย่ให้สังเหตุความรู้สึกของตัวเอง หากรู้สึกแย่ ลองปรับเปลี่ยนวิธีคิด การคิดเชิงบวก แม้เล็กน้อยเพียง 1 องศา ก็จะมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้น หมั่นตรวจสอบความคิดและความรู้สึกของตนเอง การจัดการความคิด โดย “การรู้สึกตัว” และ“การคิดเชิงบวก” จะช่วยให้มีสุขภาพจิตที่ดีได้ ภาพโดยผู้เขียน 2. การจัดการอารมณ์ อารมณ์โกรธ เศร้า เสียใจ สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน การเกิดขึ้นของอารมณ์ไม่ใช่ปัญหา แต่ปัญหาเกิดจาก ไม่สามารถ “จัดการกับอารมณ์” เหล่านั้นได้ กระบวนการของการจัดการอารมณ์ 1. สถานการณ์เกิดขึ้น (อาจเกิดขึ้นจริง หรือคิดขึ้นมาแล้วมีผลต่ออารมณ์) 2. ตัวเรารับรู้สถานการณ์นั้น (มีอารมณ์ ความรู้สึกต่อสถานการณ์) 3. ความคิด(ตีความ) ต่อสถานการณ์ที่เกิดขึ้น 4. ตอบสนองต่อสถานการณ์ทางอารมณ์ที่เกิดขึ้น วิธีการจัดการอารมณ์ 1. เปลี่ยนแปลงสถานการณ์ อาจหลีกเลี่ยง เผชิญหน้า หรือยอมรับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น ด้วยอารมณ์ที่เหมาะสม 2. เปลี่ยนแปลงการรับรู้ หากรู้สึกโกรธ ลองแทนค่าความโกรธ เป็นสีแดง แล้วจินตนาการว่า สีแดงนั้นค่อยๆจางลง ความโกรธจะลดลง ปรับเปลี่ยนการรับรู้ที่มีต่อสถานการณ์นั้น 3. เปลี่ยนความคิด และการตีความที่มีต่อสถานการณ์นั้น การแปลความหมายของสิ่งที่เกิดขึ้น มีผลต่ออารมณ์ หากตีความในเชิงบวก เพราะเหตุผลเบื้องลึกของสถานการณ์ที่เกิดขึ้น เราอาจจะยังไม่ทราบข้อเท็จจริงที่ชัดเจน แต่การตีความเชิงบวกเอาไว้ก่อน จะทำให้อารมณ์เป็นไปในเชิงบวกด้วย 4. เปลี่ยนแปลงการตอบสนองทางอารมณ์ หรือตอบสนองในเชิงบวก เมื่อเกิดอารมณ์ด้านลบ สามารถตอบสนองในเชิงบวกได้ เช่น การทำงานบ้าน การออกแรง ออกกำลัง จะช่วยให้อารมณ์ดีขึ้น หรือการตอบสนองที่ช้าลง ลดความหุนหันพลันแล่น อารมณ์สงบลง แล้วค่อยใช้ความคิดในการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น ภาพโดยผู้เขียน 3. การจัดการความเครียด 3.1 การฝึกหายใจ หากลองสังเกตุการหายใจ ตอนที่เครียด จะหายใจสั้นและแรง กล้ามเนื้อจะทำงานหนักในขณะที่เรามีความเครียดเนื่องจากต้องใช้กล้ามีเนื้อส่วนบน ทำให้หน้าอกยกขึ้น การปรับเปลี่ยนการหายใจให้ช้า และหายใจให้ลึกถึงช่องท้องจะทำให้กล้ามเนื้อผ่อนคลาย และลดความเครียดได้ 3.2 การผ่อนคลายกล้ามเนื้อ เมื่อความเครียดเกิดขึ้น กล้ามเนื้อจะหดตัว เกร็ง และเกิดอาการปวด เช่น ปวดหัว ปวดตัว ปวดหลัง ซึ่งส่งผลกระทบกลับทำให้เครียดยิ่งขึ้น การผ่อนคลายกล้ามเนื้อ จึงช่วยลดความตึงเครียดได้ “จิตเป็นนาย กายเป็นบ่าว” โบราณท่านว่าไว้ จะเห็นได้ว่าประโยคนี้ให้ความสำคัญกับเรื่องจิตใจเป็นอย่างมาก หากนำ 3 เคล็ดลับ นี้ไปปรับใช้ จะทำให้คุณเป็นมีสุขภาพจิตดี อย่างแน่นอน ภาพโดยผู้เขียน
